อันนี้เคยบอกว่า ความพอเพียงนี้ไม่ได้หมายความว่า ทุกครอบครัวจะต้องผลิตอาหารของตัว จะต้องทอผ้าใส่เอง อย่างนั้นมันเกินไป แต่ว่าในหมู่บ้านหรือในอำเภอ จะต้องมีความพอเพียงพอสมควรบางสิ่งบางอย่างที่ผลิตได้มากกว่าความต้องการ ก็ขายได้ แต่ขาย ในที่ไม่ห่างไกลเท่าไหร่ไม่ต้องเสียค่าขนส่งมากนัก

( พระราชดำรัสเนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนพรรษา ๔ ธันวาคม ๒๕๔๐ )

คนอื่นเขาต้องมีการเศรษฐกิจ ที่ต้องมีการแลกเปลี่ยน เรียกว่า เป็นเศรษฐกิจการค้า ไม่ใช่เศรษฐกิจความพอเพียงเลยรู้สึกว่าไม่หรูหราแต่เมืองไทยเป็นประเทศที่มีบุญอยู่ว่า ผลิตให้พอเพียงได้

( พระราชดำรัสเนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนพรรษา ๔ ธันวาคม ๒๕๔๐ )

เศรษฐกิจแบบค้าขาย ภาษาฝรั่งเขาเรียกว่า “Trade Economy “ไม่ใช่ “แบบพอเพียง” ซึ่งฝรั่งเรียก “Self Sufficient Economy” คือเศรษฐกิจแบบพอเพียงกับตัวเอง เราก็อยู่ได้ ไม่ต้องเดือดร้อน

( พระราชดำรัสเนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนพรรษา ๔ ธันวาคม ๒๕๔๐ )

ความสะดวกจะสามารถสร้างอะไรได้มาก นี่คือเศรษฐกิจพอเพียงสำคัญว่าต้องรู้จักขั้นตอน ถ้านึกจะทำอะไรให้เร็วเกินไปไม่พอเพียงถ้าไม่เร็ว ช้าไปก็ไม่พอเพียง ต้องรู้จักก้าวหน้า โดยไม่ทำให้คนเดือดร้อน อันนี้เศรษฐกิจคงได้ศึกษามาแล้ว เราพูดมาแล้ว ๑๐ ปี ต้องปฏิบัติด้วย

ที่ประหลาดที่สุดเริ่มที่สระบุรี มงคลชัยพัฒนา เริ่มต้น ๑๕ ปี แล้วก่อนถึงอายุ ๖๐ ไปสร้างแล้ว ก่อนมีมูลนิธิชัยพัฒนาด้วยซ้ำ ไม่ใช้เงินงบประมาณ ใช้เงินในศาลาดุสิดาลัย มีเพื่อนฝูงถามเอมไหมไปซื้อที่ ๑,๐๐ๆข๒,๐๐๐ บาท ไปจัดการที่ตรงนั้น ๑๕ ไร่ เศรษฐกิจพอเพียงเริ่มตรงนั้น จนกระทั่งไปทั่งประเทศ จนรัฐบาลสนใจ ไม่ใช้รัฐบาล เป็นพวกที่นักเศรษฐกิจเก่งๆ สนใจเดี๋ยวนี้ไม่ต้องโฆษณาแล้วนักเศรษฐกิจที่มีความรู้ความเข้าใจ เมื่อเข้าใจแล้วก็สบายใจ มาถวายพระพรก็สบายใจ อันนี้ที่พูดที่ทำอะไร เข้าใจเป็นพรที่ดีที่สุด ก็พอใจเรื่องอื่น ที่ไม่ใช่เรื่องข้าว เรื่องปกครองทั้งหลาย ด้านวิชาการมันก็พอเพียงเหมือนกันพูดถึงรัฐศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ก็มีรัฐศาสตร์พอเพียงเหมือนกัน ไม่งั้นจะทำให้เละเทะไปหมด ที่พูดนี่ตะลิ่มให้เข้าใจว่า ให้พอเพียงไม่ใช่เศรษฐกิจ เป็นความคิด ให้สามารถทำอะไรอยู่ได้ แม้แต่กองทัพทำอะไรพอเพียงเยอะแยะ ช่วยหลายอย่าง ทำได้อย่างทหารเรือ เรือ ต. ๙๑ เศรษฐกิจพอเพียง เดี๋ยวนี้ ต.๙๑ พังแล้วรับราชการมาพอสมควร

( พระราชดำรัสเนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนพรรษา ๔ ธันวาคม ๒๕๔๐ )

 

แผนที่มูลนิธิครอบครัวพอเพียง

Map